De Geschiedenis.

od

Veel te lang had men in Zaltbommel gewacht om tot een riolering en goede drinkwater-voorzieningen te komen. In 1865 eiste de cholera in 5 weken nog 89 doden en omstreeks 1875 stond in Bommel bij bijna alle stadspompen de waarschuwing: ‘ongeschikt voor drinkwater’. Pas in het begin van de 20ste eeuw ontstond na heel lang praten een plan tot het stichten van een Gemeentelijk Waterleidingbedrijf. Er moest een Watertoren komen.

In 1904 ontwierp ingenieur J. Schotel een watertoren met daarnaast een pompstation en een onderkomen voor de ontijzerings-inrichting met bezinkbakken en filters. (De bouwtekeningen en het bestek zijn bewaard gebleven)
In augustus 1905 stond de toren er en op 16 december werd de waterleiding in gebruik gesteld door de toenmalige burgemeester, wiens zoon de nu monumentale paardenkastanje pootte. Liefst 425 aanvragen voor aansluiting kwamen
direct binnen.

Toen in de jaren vijftig de bevolking en het waterverbruik toenamen, bleek dat het water- leidingbedrijf niet meer aan de vraag kon voldoen en besloot de gemeenteraad het Gemeentelijk Waterleidingbedrijf met ingang van 1960 over te
dragen aan de N.V. Waterleiding Maatschappij Gelderland. Het Water kwam nu van het nieuwe pompstation in
Waardenburg via een transportleiding onder de verkeersbrug. In 1964 werd de ‘nieuwe’ watertoren in gebruik genomen.
Deze bevatte 3 reservoirs, die gezamenlijk 2700 kubieke meter water konden bevatten.
In 1964 viel definitief het doek voor de oude watertoren en was er sprake van sloop van alle opstallen en vereffening
van het terrein. Dit plan is grotendeels uitgevoerd. De watertoren is echter gespaard gebleven en bij recente opgravingen bleek ook een groot deel van de kelderverdieping van het pompstation nog in redelijke staat te zijn.
In eerste instantie waren er vergevorderde plannen voor een camping bij de toren, maar uiteindelijk werd de toren
verkocht aan J.P. Scheltens ( beter bekend als de regisseur van ‘Ontdek je plekje’) voor vijftienduizend guldens.
De grond bleef in eigendom van het waterleidingbedrijf  door Scheltens gepacht. Vanaf dat moment diende de toren als vakantieverblijf en weekendonderkomen.
In maart 1992 werd de stichting ‘Iucundi Acti Labores’ eigenaar van de toren voor tienduizend guldens. De feitelijke
eigenaren waren de broers en zus Beetstra. De grond bleef in erfpacht.

De toren, die op 8 september 1992 op de gemeentelijke monumentenlijst werd geplaatst, was inmiddels in verval geraakt
en restauratie was noodzakelijk. Vooral het ijzeren frame van de torenkop was in ernstige mate door roest aangetast,
waardoor het metselwerk ging scheuren en naar buiten werd gedrukt. In 1994 werd een noodverband om de torenkop
aangebracht in de vorm van metalen banden.

De daadwerkelijke restauratie begon in de tweede helft van 1995 door de firma Hawee. De volledige torenkop werd gesloopt tot onder de uitkraging. Het ijzerwerk werd ontroest en geconserveerd.
Vervolgens is een betonvloer met een ringbalk aangebracht. De gemetselde kop rust nu op deze betonconstructie, die via
een nieuwe steens muur op de onderstaande torenromp rust. De uitkragende ijzerconstructie wordt hierdoor ontlast.
De restauratie werd voltooid in oktober 1996. Voor de bijzondere prestatie ontving de toren de ‘Watertorenprijs 1996’ van
de Nederlandse Watertoren Stichting.

Inmiddels werd de erfpacht ontbonden en kwam 800 m2 grond in eigendom van de stichting. Het plan was een woning van de toren te maken, maar dat kwam er niet van.

kop er af

In mei 2002 werden Piet Krens en Elkie Deadman de nieuwe eigenaren. Zij legden twee nieuwe verdiepingen in de toren en verplaatsten twee trappen om wat meer woonruimte te creëren. Ook werd er cv in de toren aangelegd.
De rein waterkelder, die voor de helft vol met puin lag werd emmertje voor emmertje helemaal leeggetakeld.

Op 26 juli 2004 werd de Stichting Vrienden van de oude Watertoren een feit. Deze stichting is in het leven geroepen om de eigenaren te ondersteunen bij het in stand houden van de oude watertoren. Mede door de stichting is de Theetuin onder de kastanje tot stand gekomen en worden er in 2009 nieuwe ramen in de kop geplaatst. Ondertussen is er ook een nieuwe voordeur (zoals hij op de oorspronkelijke tekening stond) in de toren gemaakt en is er op de oude lekvloer een badkamer gekomen.
De onderste 7 meter behoeft nieuw voegwerk, maar dat is voorlopig nog te duur. Wel is de omlijsting van de deur geheel opnieuw gevoegd.
Er zijn plannen om het oude pompstation te herbouwen op de oude kelder. De monumenten commissie van Zaltbommel ziet dat wel zitten, maar het Waterschap is waarschijnlijk niet zo enthousiast.